piątek, 20 styczeń 2023 18:43

Zapalenie oskrzeli – co warto wiedzieć?

przewlekłe zapalenie oskrzeli przewlekłe zapalenie oskrzeli mat.prasowe

Zapalenie oskrzeli objawia się głównie męczącym kaszlem, któremu najczęściej towarzyszy odkrztuszanie śluzowej (białawej) lub ropnej (żółtej) wydzieliny, zwanej też plwociną.

To podstępna choroba, przypominająca z początku zwykłe przeziębienie. Objawy zapalenia oskrzeli potrafią długo się utrzymywać i mocno dawać we znaki, jednak szybkie podjęcie odpowiedniego leczenia zmniejsza dolegliwości i na ogół pozwala uniknąć groźnych powikłań. Co wywołuje zapalenie oskrzeli i jak je leczyć? Odpowiadamy!

 

Zapalenie oskrzeli – charakterystyka

Zapalenie oskrzeli jest chorobą układu oddechowego spowodowaną przez wirus lub bakterię. Do zachorowań dochodzi głównie w okresie jesienno-zimowym. To powszechna dolegliwość – szacuje się, że większość ludzi przechodziła w życiu lub będzie przechodzić więcej niż jeden epizod ostrego zapalenia oskrzeli. Na zapalenie oskrzeli chorują głównie dzieci [1,2].

Ostre zapalenie oskrzeli najczęściej wyleczyć można, stosując domowe sposoby, w tym dostępne bez recepty leki łagodzące objawy. Antybiotyki nie przynoszą poprawy i nie należy ich stosować [1].

Jakie są rodzaje zapalenia oskrzeli?

W zależności od czasu trwania choroby wyróżnia się trzy postaci zapalenia oskrzeli [1]:

  • ostre zapalenie oskrzeli – trwa <3 tyg., w większości przypadków spowodowane jest zakażeniem wirusowym,
  • podostre zapalenie oskrzeli – trwa 3–8 tyg., jest wynikiem nadreaktywności oskrzeli po przebytym zakażeniu lub zakażenia krztuścem,
  • przewlekłe zapalenie oskrzeli – trwa >8 tyg., jego przyczyną jest szkodliwy wpływ czynników środowiskowych (np. palenie tytoniu).

Przyczyny zapalenia oskrzeli u dzieci i dorosłych

Przyczynę infekcji zazwyczaj stanowią wirusy powodujące przeziębienie i grypę. Do rozwoju zapalenia oskrzeli prowadzą m.in. wirus grypy A, grypy B, paragrypy, RSV, koronawirusy, adenowirusy i rynowirusy. Zapalenie oskrzeli rzadko kiedy ma bakteryjny charakter (ok. 10% wszystkich przypadków). Jeśli już, to zakażenie wywołują bakterie atypowe, które stanowią także często przyczynę zapalenia płuc i krztuśca [1].

Do zachorowania na zapalenie oskrzeli dochodzi zatem drogą kropelkową lub po kontakcie ze skażonymi przedmiotami. Biorąc to pod uwagę, profilaktyka obejmuje unikanie kontaktu z chorymi oraz częste mycie rąk.

Najczęstsze objawy zapalenia oskrzeli

W przebiegu zapalenia oskrzeli typowym objawem jest uporczywy kaszel z odkrztuszaniem śluzowej lub ropnej wydzieliny [1]. Pozostałe ogólne objawy choroby to [1,2]:

  • wysoka gorączka,
  • złe samopoczucie,
  • ból mięśni,
  • świszczący oddech.

Na początku często występują objawy przeziębienia, a dopiero po kilku dniach dołączają objawy ze strony dolnych dróg oddechowych [1,2].

Jeśli pojawi się silny ból w klatce piersiowej, świszczący oddech i duszność, wskazana jest niezwłoczna konsultacja lekarska. Do lekarza należy udać się także wtedy, jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 7 dni i nie ustępują [1,2].

Diagnostyka zapalenia oskrzeli – jak rozpoznaje się schorzenie?

Rozpoznanie najczęściej umożliwia dokładne badanie fizykalne. W celu wykluczenia zapalenia płuc wykonuje się dodatkowo RTG klatki piersiowej. W diagnostyce różnicowej zapalenia oskrzeli należy uwzględnić ponadto zaostrzenie astmy, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP), wady układu oddechowego oraz aspirację ciała obcego [1].

Jak leczyć ostre zapalenie oskrzeli? Domowe sposoby

Leczenie zapalenia oskrzeli sprowadza się do łagodzenia towarzyszących mu objawów. Stosuje się leki ułatwiające odkrztuszanie i poprawiające drożność oskrzeli. Zarówno na ostre, jak i przewlekłe zapalenie oskrzeli przyjmować można Deflegmin – lek ułatwiający odkrztuszanie i łagodzący kaszel. Leki przeciwkaszlowe podaje się tylko i wyłącznie na suchy, uporczywy kaszel [3].

W razie gorączki należy stosować leki przeciwgorączkowe i pić dużą ilość płynów. U chorych z dusznością i/lub nasilonym kaszlem, u których doszło do obturacji oskrzeli, lekarz może zastosować leki rozkurczające oskrzela. Oprócz farmakoterapii zalecany jest odpoczynek [1,2].

W przypadku przewlekłego zapalenia oskrzeli podobnie jak przy chorobie o ostrym przebiegu przyjmuje się przede wszystkim leki łagodzące objawy. Pomocne mogą okazać się ponadto inhalacje, odsysaniu śluzu i tlenoterapia [1,2].

Należy jeszcze raz wyraźnie podkreślić, że zapalenie oskrzeli najczęściej jest spowodowane przez wirusy, dlatego nie leczy się go antybiotykami, ponieważ działają one wyłącznie na bakterie [1,2].

Na zlecenie marki Deflegmin

Bibliografia:

  1. Mejza F., Zapalenie oskrzeli: przyczyny, objawy i leczenie, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2022 (witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/choroby/68742,zapalenie-oskrzeli (dostęp: 2022.12.27.)).
  2. Kuś J., Mejza F., Ostre zapalenie oskrzeli, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2022 (witryna internetowa: https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.3.5 (dostęp: 2022.12.27.)).
  3. Witryna internetowa: https://deflegmin.pl/ (dostęp: 2022.12.27.).